درسنامه آموزشی علوم تجربی کلاس سوم
درس 11: بکارید و ببینید
فعالیت (صفحهی 94 کتاب درسی)
مریم و زهرا چند دانه لوبیا و گندم را مطابق شکل زیر کاشتند. شما هم این فعالیت را با استفاده از ظرفهای یکبار مصرف شفّاف و خاک باغچه انجام دهید. ظرفها را در جایی بگذارید که نور کافی باشد.
1- دانهها را در دستمال مرطوب قرار میدهیم تا گیاهک آن رشد کنند.
2- دانهها را درون خاک باغچه قرار میدهیم.
3- دانه را مقابل نور خورشید قرار داده و بهاندازه آب میدهیم.
4- از گیاه مراقبت کرده تا کاملاً رشد کنند.
مقایسه (صفحهی 95 کتاب درسی)
مریم و زهرا برای مشاهدهی بهتر ریشهها یکی از لوبیاها و گندمهای کاشته شده را با دقّت از خاک خارج کردند.
شما هم در گروه خود این کار را انجام دهید و بعد از مشاهدهی ریشهها به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
- کدام یک از آنها، یک ریشهی اصلی و کلفتتر دارد و ریشههای نازکتر به آن وصل هستند؟ لوبیا
- در کدام گیاه بین نازکی و کلفتی ریشهها تفاوت زیادی وجود ندارد؟ گندم
فعالیت (صفحهی 95 کتاب درسی)
در تصویر زیر ریشهی چند گیاه را میبینید.
در جدول زیر نام هر گیاه را در جای مناسب بنویسید.
| گیاهی که مانند گندم ریشهی افشان دارد | گیاهی که مانند لوبیا ریشهی راست دارد |
|---|---|
| ذرت | آفتابگردان |
| برنج | نخود |
مشاهده و طبقهبندی (صفحهی 96 کتاب درسی)
برگ گیاهانی را که کاشتهاید را مشاهده کنید. اگر برگهای آنها هنوز به اندازه کافی بزرگ نشدهاند، میتوانید با توجه به تصاویر زیر به پرسشها پاسخ دهید.
- کدام گیاه، برگ دراز و باریک دارد؟ گندم
- کدام گیاه برگ پهن دارد؟ لوبیا
فعالیت (صفحهی 97 کتاب درسی)
تصویرهای زیر چند گیاه را نشان میدهند. به دقّت به برگ آنها نگاه کنید و در جدول زیر نام هر گیاه را در جای مناسب بنویسید.
|
|
|
|
در جدول زیر نام هر گیاه را در جای مناسب بنویسید.
| گیاهی که مانند گندم برگ دراز و باریک دارد | گیاهی که مانند لوبیا برگ پهن دارد |
|---|---|
| ذرت | آفتابگردان |
| برنج | نخود |
شکل برگها گوناگون است. برگ بعضی گیاهان، مانند برگ درخت کاج سوزنی شکل است.
مشاهده و طبقهبندی (صفحهی 98 کتاب درسی)
چند دانهی لوبیا و گندم را به مدت دو تا سه روز خیس کنید. سپس پوستهی آنها را جدا و به آنها نگاه کنید. با توجه به مشاهدهی خود به پرسشها پاسخ دهید.
|
|
کدام دانه یک قسمتی است؟ گندم
کدام دانه دو قسمتی است؟ لوبیا
فعالیت (صفحهی 99 کتاب درسی)
تصویرهای زیر دانه ی چند گیاه را نشان می دهد.
|
|
|
|
در جدول زیر نام هر گیاه را در جای مناسب بنویسید.
| گیاهی که مانند گندم دانهی یک قسمتی دارد | گیاهی که مانند لوبیا دانهی دو قسمتی دارد |
|---|---|
| ذرت | آفتابگردان |
| برنج | نخود |
کشف رابطه
مریم و زهرا جدولهای طبقهبندی ریشهها، برگها و دانهها را بررسی میکردند.
مریم گفت:
- چه جالب! وقتی این جدولها را با هم نگاه میکنم، به نظرم الگویی بین نوع دانه، نوع ریشه و نوع برگ گیاهان وجود دارد.
زهرا گفت:
- درست میگویی، فکر کنم با مشاهدهی برگ یک گیاه میتوانیم نوع ریشه و دانهی آن را پیشبینی کنیم.
شما نیز جدولهای طبقهبندی خود را نگاه کنید و الگوی بین آنها را کشف کنید و نتیجه را در جدول زیر بنویسید.
| نوع دانه | نوع ریشه | نوع برگ | مثال |
|---|---|---|---|
| یک قسمتی | افشان | دراز و باریک | ذرت |
| دو قسمتی | راست | پهنبرگ | لوبیا |
فعالیت (صفحهی 101 کتاب درسی)
در تصویر زیر دانهی بادام زمینی را میبینید. نوع ریشه و برگ آن را پیشبینی کنید.
ریشه راست دارد و پهن برگ است.
با نگاه کردن به شکل برگهای گل بنفشه و سوسن، نوع ریشه و دانهی این گلها را حدس بزنید.
ریشه افشان |
ریشه راست |
جالب است بدانید گیاهانی که دانهی یک قسمتی دارند، گل آنها معمولاً 3 یا 6 گلبرگ دارد؛ مانند گل سوسن.
همچنین گیاهانی که دانهی دو قسمتی دارند، گل آنها معمولاً 4 یا 5 گلبرگ دارد، مانند گل بنفشه ی آفریقایی.
فعالیت (صفحهی 102 کتاب درسی)
پیشبینی میکنید دانه و ریشهی گیاهی که در تصویر زیر میبینید از چه نوعی باشد؟ دانهی دو قسمتی و ریشه راست
